wernisaż

Europejskie Dni Dziedzictwa 2018

W 2018 roku świętujemy setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Ten niezwykle ważny jubileusz jest również motywem przewodnim 26. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa, która w dniu 15 września 2018 r. w MNZP odbędzie się pod hasłem „Niepodległa dla wszystkich”. Chcielibyśmy przypomnieć społeczeństwu dorobek długotrwałego procesu dziejowego, w który zaangażowało się wiele wybitnych postaci i całe zastępy zwykłych. Poprzez obchody EDD chcemy nauczyć mieszkańców odczytywania w zabytkach – niemych świadkach historii – dziejów tych ludzi i ich spuścizny, uzmysłowić jak wiele obiektów ma związek z procesem odzyskiwania wolności i suwerenności. Ta edycja to również szansa na zbudowanie wspólnoty, lekcję patriotyzmu i pokazanie złożonych, wielokulturowych dziejów naszego kraju. Okazja do przywołania pamięci i szacunku dla tych, którzy za Niepodległą oddali życie. Wierzymy, że poznanie i zrozumienie różnorodnego dziedzictwa w kontekście historycznym i społecznym, to lepsze zrozumienie społeczeństwa, w którym żyjemy.

Rok 2018 to również Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego. Jego obchody będą okazją do podkreślenia znaczenia kultury europejskiej i przypomnienia o wspólnych wartościach.

In statu nascendiWystawa „In statu nascendi. Przemyśl 1918 – pierwsze dni wolności” została zorganizowana w ramach dorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego z odniesieniem do 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Celem wystawy jest ukazanie życia w Przemyślu w ostatnim kwartale 1918 roku, roku jakże ważnego dla historii Polski, Ukrainy i lokalnej społeczności żydowskiej. Autorzy pokazują miasto poprzez wycinki z prasy wydawanej w owym czasie w Przemyślu, mieście trzech narodów: Polaków, Ukraińców i Żydów. Każda z nacji realizowała i propagowała swe aspiracje także za pośrednictwem gazet.

Pod koniec 1918 roku w Przemyślu ukazywały się: „Ziemia Przemyska” (adresowana do zachowawczych kręgów polskich), „Nowy Głos Przemyski” (gazeta wydawana w języku polskim, lecz w dużej mierze tworzona przez inteligencję żydowską i kierowana do lewicowych i liberalnych kręgów żydowskich, polskich i ukraińskich) i dwie gazety ukraińskie „Dolia” i „Wolia”. Skromna liczba tytułów (tylko cztery) wynikała z trudności spowodowanych wojną. Autorzy wystawy za pośrednictwem wyboru wycinków prasowych pokazują, jak rodziła się wolność, jak bardzo był to czas trudny, tragiczny, patetyczny i zły – bolesny a czasem wesoły, czas, w którym wielkie ideały, bohaterskie czyny przeplatały się z małością, rozrywką, głodem i cierpieniem. Kiedy na jednej ulicy ginęli młodzi bojownicy, a na innej wznawiała działalność szkoła tańca, kiedy rozlegały się salwy karabinowe, a przemyska matrona poszukiwała „służącej do wszystkiego”. Kiedy bawiono się w kawiarniach, a uczniowie oddawali życie za wolność.

Dla Polaków był to czas szansy na odzyskanie po zaborach utraconego niegdyś bytu państwowego, dla Ukraińców – dni, w których pojawiła się po raz pierwszy w dziejach możliwość uzyskania własnej, wyśnionej i wymarzonej państwowości, dla Żydów – czas zaistnienia jako szanowani ludzie – świadomi praw i obowiązków obywatelskich.

W Przemyślu ścierały się aspiracje i plany trzech narodowości, szukano i – nie szukano – punktów stycznych, linie łączące zbiegały się i oddalały. Był to czas walki, bohaterstwa i nienawiści, szlachetności i nikczemności, gdy nikt nie wiedział, czy na pewno z przemyskiego tygla narodowościowego wyniknie sensowny byt. Austrię, tak miłą sercom wielu mieszkańców Galicji, ulica określała jako „nieboszczkę”. Upadał stary porządek, Dominował chaos, rzeczywistość była in statu nascendi.

Ostatni kwartał 1918 roku to dla przemyślan okres, który na wiele lat stał się ważną treścią. Wtedy nie tylko kończyła się Wielka Wojna, ale w pierwszej połowie listopada rozgorzał konflikt polsko-ukraiński, w którym także tragicznym uczestnikiem stała się ludność żydowska. Ten czas, ta krótka, trzymiesięczna epopeja to nasze – przemyślan – dziedzictwo – dobre i złe, pełne chwały i mierności, heroizmu, szczerości, patosu, marzeń – tych zrealizowanych i tych, które uleciały w nicość. To ważna część historii, to dziedzictwo naszej społeczności, które mówią o nas, uczą i – wzywają, by iść ku nowym, dobrym horyzontom.

Projekt przygotowany przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej zatytułowany "Pamięć" składa się z dwóch wystaw. Jedna z nich, prezentowana w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, oddziale Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej to kalejdoskopowo przedstawione wydarzenia z ostatnich 100 lat. Prezentacja ta ma przypomnieć historię ludzi i przemian zachodzących w najbliższej nam przestrzeni.

Bohdan Svidruk - On the street

On the street - Bohdan SvidrukJan Jarosz - Dyrektor Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej oraz komisarz wystawy - Jacek Szwic, zapraszają na otwarcie wystawy Bohdana Svidruka on the street.

Wernisaż odbędzie się 24 sierpnia 2018 roku o godzinie 18.00 w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9. Wystawa jest kolejną odsłoną Małej Galerii Fotografii, w której co miesiąc przedstawiamy prace artystów fotografików z Europy Środkowej.

Ceramika i Szkło nowa wystawa w Muzeum Historii Miasta Przemyśla

M.Witkiewicz26 lipca 2018 roku w Muzeum Historii Miasta Przemyśla odbył się wernisaż wystawy Maria Witkiewicz 1934 - 2016 Ceramika i Szkło. Ekspozycję będzie można zwiedzać do końca września bieżącego roku.

Wśród przemyskich twórców, obok nazwisk znanych jak choćby Marian Stroński, są sylwetki pozostające w cieniu. Być może dzieje się tak, ponieważ osoby te odeszły niedawno i pamiętamy je bardziej jako znajomych, związanych z codziennymi, zwykłymi wydarzeniami, niż jako artystów. To czas pozwala spojrzeć na ich życie i dorobek z dystansem, wyostrza to, co najistotniejsze i najcenniejsze.

Statutowym obowiązkiem Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej jest zachowanie pamięci o lokalnych twórcach przez gromadzenie i udostępnianie zwiedzającym tego, co po nich ocalało.

Takim wizualnym przypomnieniem była w 2006 roku wystawa i wydawnictwo Biografie spóźnione: Krystyna Rokowska (1940-2004). Na początku 2016 roku żegnaliśmy wystawą malarza, Wiesława Wodnickiego (Nieskończona pieśń o człowieku. Pamięci Wiesława Wodnickiego (1943-2016)).

W tym roku pragniemy przypomnieć przemyskim odbiorcom Marię Witkiewicz. Urodziła się 27 sierpnia 1934 roku w Poznaniu. Edukację artystyczną rozpoczęła w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Częstochowie. Była absolwentką Wydziału Ceramiki Państwowej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Przez lata pracowała jako nauczycielka wychowania plastycznego, najpierw w liceach wrocławskich, a po przyjeździe do Przemyśla w latach 60. XX wieku, w Zasadniczej Szkole Zawodowej CZSP (Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy), od 1977 roku – w I Liceum Ogólnokształcącym, a w latach 1979 – 1994 w Liceum Plastycznym w Jarosławiu.

Była członkiem Oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków w Przemyślu i Wojewódzkiej Rady Plastyki przy Wojewodzie Przemyskim. Została uhonorowana odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” i odznaką „Zasłużona dla Województwa Przemyskiego”. W 1972 r. otrzymała stypendium twórcze rządu włoskiego.

Wykonywała projekty okładek książek, druków ulotnych, malarstwa ściennego, wyposażenia wnętrz. Tworzyła ceramikę. Zajmowała się również malarstwem, rysunkiem i grafiką.

Uczestniczyła w konkursach oraz wystawach w Polsce i za granicą (Faenza, Lwów). Swój dorobek zaprezentowała na wystawach indywidualnych w Przemyślu (1967) i w Rzeszowie (1968).

Maria Witkiewicz odeszła 2 lipca 2016 roku. Pochowana została na Cmentarzu Głównym przy ul. Słowackiego w Przemyślu.

Była postacią niezwykle barwną, aktywną społecznie i artystycznie na wielu polach, pedagogiem szczerze oddanym swojej pracy.

Wystawa skupia się tylko na jednej z dziedzin działalności artystycznej Marii Witkiewicz, związanej bezpośrednio z kierunkiem studiów, które ukończyła – na ceramice i szkle. Tworzyła zarówno naczynia użytkowe (flakony, misy), jak również elementy dekoracyjne. Prezentowane prace ukazują, z jaką otwartością artystka podchodziła do materii, w której pracowała, prezentują różnorodność form i faktur. Obok obłych, organicznych kształtów, widzimy nowoczesne, proste, geometryczne wzory. Gładkie, lśniące, szkliwione powierzchnie jednych przedmiotów kontrastują z szorstką, matową materią innych.

To tylko mała część dorobku Marii Witkiewicz. Wystawa jest pierwszym krokiem ku większej, wzbogaconej wydawnictwem ekspozycji monograficznej.

Katarzyna Winiarska

Z archiwum fotoreportera - Wołodymyr Dubas w Małej Galerii Fotografii

Z archiwum fotoreportera - Wołodymyr Dubas w Małej Galerii Fotografii22 czerwca 2018 roku w Małej Galerii Fotografii Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9 odbył się wernisaż wystawy fotografii Wołodymyra Dubasa pod tytułem Z archiwum fotoreportera.

Wołodymyr Dubas fotografią zajmuje się od początku lat sześćdziesiątych. W 1969 roku ukończył wydział druku fotograficznego Politechniki Lwowskiej. Od 1968 roku członek Lwowskiego Ludowego Klubu Fotograficznego "Karpaty". Od 1971 do 2017 roku, jako fotoreporter pracował w lwowskich gazetach. Od 50 lat aktywnie uczestniczy w różnych konkursach fotograficznych i salonach fotograficznych na Ukrainie i za granicą. Fotografie Dubasa były eksponowane w 50 krajach świata. Brał udział w ponad 300 międzynarodowych wystawach i salonach fotograficznych pod patronatem FIAP (Międzynarodowa Federacja Sztuki Fotograficznej), której jest honorowym członkiem. Wołodymyr Dubas jest członkiem Narodowego Związku Artystów Fotografików Ukrainy i przewodniczącym Lwowskiego Związku Artystów Fotografików.

Święto Fajki 2018

17 czerwca 2018 roku po raz kolejny odbyło się doroczne Przemyskie Święto Fajki.

W programie wydarzenia były:

11.30 - wernisaż wystawy fotografii "Paderborn i okolice" - budynek główny MNZP (czynna od 17.06. do 15.07.2018 r.) Prezentacja wydawnictw z fajką w roli głównej ze zbiorów Zbyszka Bednarczyka.

12.00 - 14.00 - warsztaty artystyczne dla dzieci - plac przed Muzeum Dzwonów i Fajek.

12.00 - Kiermasz Fajkowy, mnóstwo stoisk z polskimi, niemieckimi i węgierskimi przysmakami.

16:00 - Wielka Parada Fajkarzy.

16.40 - prawdziwa muzyczna uczta - na scenie pojawi się niezwykle energetyczny zespół YELLOW HORSE, zaraz po nich wystąpi Sanocka Młodzieżowa Orkiestra Dęta AVANTI, niesamowity węgierski duet LÁSZLÓ GONDA i ERNÖ BÁDER oraz niemiecka grupa RESET. Gwiazdą wieczoru tegorocznego Święta Fajki będzie zespół KONIEC ŚWIATA.

Reaktywacja wystaw fotografii w Atelier Bernarda Hennera

Muzealnik od zapleczaPo latach przerwy pragniemy powrócić do organizowania czasowych wystaw fotografii w Atelier fotograficznym Bernarda Hennera mieszczącym się w Muzeum Historii Miasta Przemyśla. Będą to wystawy prac dawnych, ze zbiorów muzealnych, a także zdjęcia twórców współczesnych. Zaczynamy już w Noc Muzeów wystawą „Muzealnik od zaplecza. czyli to, czego nie widzi zwiedzający”.

Kim jest muzealnik i czym się zajmuje?

Muzealnik to człowiek z pasją, którego codziennie wykonywana praca najczęściej jest niewidoczna dla odwiedzających muzeum, bo dla nich przeznaczony jest jej efekt końcowy. Aby go osiągnąć, potrzebna jest współpraca wielu osób, specjalistów w różnych dziedzinach. Ta wystawą fotograficzną prowadzimy Państwa przez muzealne zaplecza. Odkrywamy tajemnice naszej pracy, zabieramy do magazynów i pracowni.

Nieupoważnionym wstęp wzbroniony? Nie na tej wystawie.

100 lat Garnizonu Wojska Polskiego w Przemyślu 1918 - 2018

Dnia 11 maja 2018 roku w budynku głównym Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej odbyła się konferencja pod tytułem 100 lat Garnizonu Wojska Polskiego w Przemyślu 1918 - 2018. Wydarzenie było połączone z wernisażem wystawy pod tym samym tytułem.

Podczas konferencji można było wysłuchać wystąpień:

  • Dr hab. Andrzeja Zapałowskiego „Garnizon przemyski WP w latach 1944-1948”
  • Dr hab. Andrzeja Olejko „Z szachownicą nad Przemyślem 1918-1939”
  • Dr Grzegorza Szopy „Garnizon przemyski WP w II RP”
  • Dr Lucjana Faca „Żurawiccy pancerni 1920-1945”
  • Dr Wojciecha Moś „Podhalanie w garnizonie Przemyśl”
  • Mgr Anny Nowak „Wojsko Polskie w zbiorach Archiwum Państwowego w Przemyślu”

 

Wystawa jest poświęcona jednostkom Wojska Polskiego, które tworzyły się w Przemyślu i okolicy. Wystawa ma przybliżyć odbiorcom okoliczności ich narodzin, rozbudowę, zmiany organizacyjne oraz codzienne funkcjonowanie w mieście i okolicy oraz wpływ na środowisko lokalnej społeczności.

Na ekspozycji są przedstawione jednostki WP od początków odzyskania niepodległości, aż do czasów współczesnych. Znajdują się na niej fotografie dowódców jednostek wojskowych, żołnierzy i sprzętu używanego przez armię polską od pierwszych dni niepodległości do chwili obecnej.

Na wystawie są zaprezentowane mundury z okresu minionego stulecia (1918-2018), wyposażenie żołnierzy, elementy uzbrojenia, odznaki pamiątkowe, dokumenty, odznaczenia i różnego rodzaju militaria. Część ekspozycji jest również poświęcona żołnierzom Polskiego Państwa Podziemnego i ich wysiłkowi walce o niepodległą Polskę. W tej jej części są przezentowane wybrane osobiste pamiątki po żołnierzach z okresu II wojny światowej.

199 metrów pod ziemią - Artur Grzybowski

-

Artur Grzybowski - 199 metrów pod ziemią6 kwietnia 2018 roku odbył się wernisaż wystawy Artura Grzybowskiego pod tytułem 199 metrów pod ziemią. Jest to już 4 odsłona Małej Galerii Fotografii w tym roku.

Autor sam o sobie:

Urodziłem się w 1963 roku. Przez cały okres edukacji byłem klasyfikowany jako umysł ścisły – chemik i matematyk - laureat olimpiady chemicznej. Zdolności plastyczne tak określone przez jednego z nauczających: „Bez użycia cyrkla i linijki nawet marchewki nie narysuje”. Początki fotografii: „ofiara starego systemu edukacji”, wychowanek Kółka Fotograficznego w Szkole Podstawowej nr 1 w Wieliczce w latach 1972 -1975. Prowadzącym zawdzięczam niebanalne umiejętności prawidłowego rozpuszczania i użycia chemii fotograficznej oraz poznanie dobrej praktyki ciemniowej. Po skończonych szkołach pracowałem jako górnik w Kopalni Soli Wieliczka 1982 - 1983. W czerwcu 1983 roku przyszedł czas na ucieczkę przed Zasadniczą Służbą Wojskową. Przeniesienie do pracy w Kopalni Węgla Kamiennego Jastrzębie, gdzie zaginęły w nieznanych okolicznościach moje papiery wojskowe. W listopadzie powrót do KS Wieliczka, gdzie na stanowiskach górnika i operatora nawęglania w Kotłowni KS Wieliczka przepracowałem do 1988 roku. Po otrzymaniu przeniesienia do rezerwy podjąłem pracę w Pracowni Fotograficznej Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, gdzie pracuję do dzisiaj.

Fotografią speleologiczną (kopalnianą) przy użyciu techniki otwartego błysku zainteresowałem się w 1984 roku. Jest to moja ulubiona metoda pracy we wnętrzach w trudnych warunkach oświetlenia do chwili obecnej.

Biorę również udział w działaniach propagujących rumuńską i ukraińską Bukowinę, z uwzględnieniem Polaków zamieszkujących tę ziemię.

Miałem kilka wystaw indywidualnych:

  • „Barwy cechsztynu” Wieliczka 1996, Bielsk Podlaski, Kutno 1997 i w kilku innych miejscach do 2000 roku,
  • „Wieliczka neconuscuta – Wieliczka nieznana" Muzeum Narodowe Bukowiny w Suczawie (Rumunia) 2006,
  • „Rumuńska Bukowina” Parana (Brazylia) 2016.

Brałem również udział w kilkudziesięciu wystawach zbiorowych.

Jestem współautorem kilku albumów fotograficznych i autorem niepoliczalnej ilości zdjęć wydanych w różnych mediach.

Wchodząc do wyrobiska górniczego oglądam kunszt natury i ludzkiego trudu i staram się nadać mu kształt oświetleniem.

Dyplomy 2017

24 marca 2017 roku w gmachu głównym Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej odbyło się otwarcie wystawy DYPLOMY 2017. Ekspozycja została przygotowana przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej w Przemyślu oraz Wydział Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego i Instytut Sztuk Projektowych Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu.

Na wystawie przedstawione są prace dyplomowe studentów obu uczelni z dziedziny form przestrzennych, architektury wnętrz, druku cyfrowego oraz designu, a także prace laureatów Nagrody im. Jerzego Panka Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Zobaczyć można również dorobek filmowy studentów pod kierunkiem mgr Justyny Łuczaj-Salej, wykładowcy Wydziału Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz dra Piotra Kisiela wykładowcy PWSW.

Organizatorzy:

  • Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej
  • Wydział Sztuki UR
  • Instytut Sztuk Projektowych PWSW

Komisarz wystawy: Katarzyna Winiarska

Koordynator projektu: Tomir Mazur

Sponsorzy wystawy:

Honorowy patronat:

  • Marszałek Województwa Podkarpackiego
  • Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego
  • Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej